Tahribatsız Muayene (NDT) Hakkında

Tahribatsız Muayene (NDT) Hakkında

Tahribatsız muayene (Non-destructive testing, kısaca: NDT), inceleme yapılacak olan malzeme ya da parçanın bütünlüğüne zarar vermeden yapılan muayene türüdür.

 

Kullanım amacı için gerekli olan özellikleri bozmadan, hasar vermeden gerektiğinde tüm malzemenin muayenesine imkân veren deneylere tahribatsız muayene yöntemleri denir.

 

Tahribatsız muayene, parça üzerinde hiçbir hasar veya iz bırakmaz. Bu açıdan tahribatsız muayene yöntemleri periyodik muayenelerde geleneksel muayene yöntemlerinin hem tamamlayıcısı hem de klasik muayene yöntemlerinin yetersiz kaldığı durumlarda başlı başına muayene yöntemi olarak kullanılmaktadır.

 

Periyodik Muayenelerde Kullanım Alanları

 

a) Basınçlı Kaplar;

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğinde aşağıdaki atıfla

2. Periyodik kontrole tabi iş ekipmanları

2.1. Basınçlı kap ve tesisatlar

2.1.1. Basınçlı kaplarda temel prensip olarak hidrostatik test yapılması esastır. Bu testler, standartlarda aksi belirtilmediği sürece işletme basıncının 1,5 katı ile ve bir yılı aşmayan sürelerle yapılır. Ancak iş ekipmanının özelliği ve işletmeden kaynaklanan zorunlu şartlar gereğince hidrostatik test yapma imkânı olmayan basınçlı kaplarda hidrostatik test yerine standartlarda belirtilen tahribatsız muayene yöntemleri de uygulanabilir. Bu durumda, düzenlenecek periyodik kontrol raporlarında bu husus gerekçesi ile birlikte belirtilir.

 

Basınçlı kapların tamamında tahribatsız muayene ile periyodik kontrolleri yapılmaktadır.

 

Sürekli çalışma zorunluluğu bulunan basınçlı tankların çalışmalarını durdurmadan ve tank içersine su, nem ve diğer safsızlıkları karıştırmadan yıllık periyodik muayeneleri tahribatsız muayene ile yapılmaktadır.

 

 

 

 

 

 

 

Aşağıdaki listede periyodik muayeneleri yapılması zorunlu basıncı kapların tamamı tahribatsız muayene ile yapılmaktadır.

 

Taşınabilir gaz tüpleri

(Dikişli, dikişsiz)

Standartlarda süre belirtilmemişse

3 Yıl

TS EN 1802, TS EN 1803, TS EN 1968, TS EN 13322, TS EN 14876, TS EN ISO 9809 ve TS EN ISO 16148 standartlarında belirtilen kriterlere uygun olarak yapılır.

Taşınabilir asetilen tüpleri

TS EN 12863 standardında belirtilen sürelerde

TS EN 12863 standardında belirtilen kriterlere uygun olarak yapılır.

Manifoldlu asetilen tüp demetleri

Standartlarda süre belirtilmemişse

1 Yıl

TS EN 12755 ve TS EN 13720 standartlarında belirtilen kriterlere uygun olarak yapılır.

Manifoldlu tüp demetleri

Standartlarda süre belirtilmemişse

1 Yıl

TS EN 13385 ve TS EN 13769 standartlarında belirtilen kriterlere uygun olarak yapılır.

Sıvılaştırılmış gaz tankları (LPG, ve benzeri) (yerüstü) (1)

10 Yıl

TS 55, TS 1445, TS 1446, TS EN 12817 ve TS EN 12819 standartlarında belirtilen kriterlere uygun olarak yapılır.

Sıvılaştırılmış gaz tankları (LPG, ve benzeri) (yer altı) (1)

10 Yıl

TS EN 12817, TS EN 12819 standartlarında belirtilen kriterlere uygun olarak yapılır.

Kullanımdaki LPG tüpleri

Standartlarda süre belirtilmemişse

1 Yıl

TS EN 1440:2008+A1:2012, TS EN 14767,

TS EN 14795, TS EN 14914 standartlarında belirtilen kriterlere uygun olarak yapılır.

Kullanımdaki LPG tüpleri

Standartlarda süre belirtilmemişse

1 Yıl

TS EN 1440:2008+A1:2012, TS EN 14767,

TS EN 14795, TS EN 14914 standartlarında belirtilen kriterlere uygun olarak yapılır.

Basınçlı hava tankları(2), (3)

Standartlarda süre belirtilmemişse

1 Yıl

TS 1203 EN 286-1, TS EN 1012-1:2010, TS EN 13445-5 standartlarında belirtilen kriterlere uygun olarak yapılır.

Kriyojenik tanklar

TS EN:13458 – 3 standardında belirtilen sürelerde.

TS EN 1251-3, TS EN:13458 – 3, TS EN 13530-3 ve TS EN 14197-3, standartlarında belirtilen kriterlere uygun olarak yapılır.

Tehlikeli sıvıların(4)bulunduğu tank ve depolar

10 Yıl(5)

 

API 620, API 650, API 653, API 2610 standartlarda belirtilen kriterlere uygun olarak yapılır.

 

 

 

 

a) Kaldırma ve İletme Ekipmanları;

yük kaldırma aparatları maruz kaldıkları yükler ve darbelerden dolayı zaman içerisinde güvenli olarak çalışmalarını sağlayan mekanik özelliklerini kaybederek risk oluşturmaya başlar. Göz ile muayenede tespiti çok zor olan bu hataların bulunması diğer tahribatsız muayene metotlarını kullanarak rahatlıkla yapılabilmekte ve oluşabilecek iş kazalarının önüne geçilebilmektedir.

 

Örnek olarak Forklift Çatal kolları TS ISO 5057 standardında da belirtildiği gibi forklift kontrollerinde, muayenelerinin yapılması zorunlu bir ekipmandır ve çatlak kontrolleride önemli bir yer tutmaktadır.